محمد على مجاهدى

181

كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )

بگرى ، « 1 » كه اشك ماتميان حسين را * عرش ، التماس مىكند از بهر گوشوار چون خاك كربلا نشود سجده‌گاه عرش ؟ * خون حسين ريخت بر آن خاك مشكبار ( صائب ) ! ازين نواى جگر سوز لب ببند * كز استماع آن ، جگر سنگ شد فكار 18 . واعظ قزوينى ( 1027 - 1090 ) زندگينامه ملا محمد رفيع ( واعظ ) قزوينى مشهور به واعظ قزوينى ، از غزلسرايان نامدار سبك اصفهانى معروف به سبك هندى در سدهء يازدهم هجرى است و نشو و نماى او در صفى آباد از قراء قزوين بوده است . وى نوادهء ملا فتح اللّه واعظ قزوينى و از شاگردان فقيه و متكلم و مفسر نامدار شيعى ملا خليل بن غازى قزوينى مشهور به آخوند ملا خليلا ( 1001 - 1089 ) بوده كه صاحب آثار گرانسنگى همچون شرح اصول كافى به فارسى موسوم به الصافى در دوازده مجلد و شرح كافى به زبان عربى به نام الشافى تا ابواب طهارت است . مدفن وى در گوشهء چپ مدخل آستانهء ورودى به صحن شاهزاده حسين ( ع ) واقع در قزوين ذكر گرديده است . « 2 » ابواب الجنان از آثار قلمى واعظ قزوينى در زمينهء پند و نصيحت و در شمار آثار ارزشمند مىباشد . واعظ قزوينى از علوم عقلى و نقلى و عرفان و رياضيات و نجوم و فلسفه و اخلاق و طب و فنون ادبى بهرهء وافر داشته و در امر خطابه نيز سرآمد بوده است به طورى كه پس از درگذشت جدش ملا فتح اللّه واعظ قزوينى ، امر خطابت مسجد جامع را در قزوين بر عهده گرفت . « 3 »

--> ( 1 ) . گريه كن ( 2 ) . ديوان ملا محمد رفيع واعظ قزوينى ، به كوشش دكتر سيد حسن سادات ناصرى ( مؤسسهء مطبوعاتى على اكبر علمى ، تهران ، 1359 ) ص 52 تا 55 ، 590 ، 600 و 607 . ( 3 ) . همان ، ص 57 تا 59 . كسانى كه مايل‌اند دربارهء اين غزلسراى نامدار سدهء يازدهم تحقيق بيشترى داشته باشند مىتوانند به : الامل الآمل ، روضات الجنّات ، الكنى و الالقاب ، هدية الاحباب ، الذريعه ، ريحانة الادب ، تذكرهء نصر آبادى ، وقايع السنين آتشكدهء آذر ج 3 ، ديوان واعظ قزوينى ، كلمات الشّعراء ، سفينهء خوشگو ، رياض الشعراء ، سرو آزاد ، نتايج الافكار ، رياض العارفين و شمع انجمن مراجعه نمايند .